El bertsolari getxoztarra Fredi Paia ha obtenido el noveno Premio de Teatro Breve Café Bar Bilbao en euskara con la obra Hartu ez nuen deia, basada en la llamada que su padre le hizo dos días antes de morir, mientras que el enfermero y crítico teatral Pedro Zabalza se ha llevado el galardón equivalente en castellano por la pieza Ochomil, sobre el reto humano del alpinismo de altura.
El bertsolari Fredi Paia y el crítico teatral Pedro Zabalza ganan el noveno “Premio de Teatro Breve Café Bar Bilbao”
Posted: febrero 14, 2012 in Antzerkia / Teatro, Prentsa-oharrak / Notas de prensaFredi Paia bertsolariak eta Pedro Zabalza antzerki kritikariak irabazi dute “Café Bar Bilbao” Teatro Laburreko Saria
Posted: febrero 14, 2012 in Antzerkia / Teatro, Prentsa-oharrak / Notas de prensaFredi Paia bertsolari getxotarrak eskuratu du bederatzigarren Café Bar Bilbao Teatro Laburreko euskarazko Saria, Hartu ez nuen deia lanarekin. Bere aitak hil baino bi egun lehenago egin zion deia gai hartuta idatzi zuen Paiak testua. Gaztelaniazko lanen atalean, berriz, Pedro Zabalza erizain eta antzerki kritikaria izan da garaile Ochomil testuarekin, non goi mendietako alpinismoaren giza erronka izan duen hizpide.
Ehun urtetik gora dituen Café Bar Bilbaok antolatu ohi du literatur lehiaketa TARTEAN Teatroa konpainiaren laguntzarekin. Bederatzigarren edizio honetako sariak gaur goizean banatu ditu ekimenaren sustatzaile den Mikel Martinez aktoreak. Euskarazko saria 1.400 eurokoa da, eta gaztelaniazkoa, berriz, 1.200 eurokoa. Saritutako lanak berehala jarriko dituzte irakurgai Café Bar Bilbaoren web atarian, eta era berean, Artez argitaletxeak emango ditu argitara, hainbat ekitalditako lan irabazleen bilduma plazaratu ohi baitu. Gainera, lanok BILBOKI antzerki-programazioaren barruan taularatu ahal izango dira, irakurketa dramatizatuetako batean. Café Bar Bilbao eta TARTEAN konpainia bilbotarra dira antzerki ziklo horren antolatzaileak.
Fredi Paia Ruiz (Getxo, 1981) bertsolaria, etnografoa, musikaria eta antzerkizalea da, eta azken zaletasun hori etxetik datorkio, ama aktore izan baitzen gaztetan. Antzerkiaren esparruan, Paiak Gilkitxaro taldearen Trokaolatarrak antzezlanean kobla batzuekin hartu zuen parte, eta Ander Lipus, Andoni Egaña eta Xabier Payarekin batera Bertso-tranpak taularatu zuen, antzerkia, musika eta bertsolaritza uztartzen dituen ikuskizuna. Era berean, Ander Lipusen gidaritzapean, Erregea eta bufoia bertso eta antzerki ikuskizunean hartu du parte.
Hartu ez nuen deia lanean, maite den pertsona baten heriotzaren aurrean agurtzeak duen garrantzia adierazten du egileak. Gertakari autobiografikoa du oinarri testuak, izan ere, Fredik berak aitaren deia jaso baitzuen hura hil baino bi egun lehenago, eta une hartan ezin izan zion erantzun. Fikziozko lanean protagonista guztiek dute euren etorkizunaren berri, eta aitak semeari deituko dio betirako agurtzeko, heriotza hurbil baitu.
Pedro Zabalza Lopez (Iruñea, 1970) Kazetaritzan lizentziatua eta Erizaintzan diplomatua da. Erizaina da Nafarroako Ospitale Gunean eta antzerki kritikak argitaratzen ditu Nafarroako Diario de Noticias egunkarian 1999tik. Iruñeko Gaiarre antzokian Lazos familiares eta Virtual lanak estreinatu ditu, eta Renfek antolatzen duen El Tren y el Viaje ipuin laburren lehiaketa irabazi zuen 2010ean Otro mikroipuinarekin.
Egilearen arabera, Ochomil lana“gehienok geure buruari jarri dizkiogun arrazoizko mugak borondatearekin eta irudimenarekin gainditzen saiatzen direnei egindako omenaldi xumea da: zortzimilakora igo, itsas hondora jaitsi, inor inoiz izan ez den lekuetara iritsi. Helmuga miresgarriak dira, betiere sakrifizioak eta uko egiteak eskatzen dituztenak”. Halaber, lanarekin egileak “mugak gainditu” nahi ditu, “borondatearen eta irudimenaren laguntzarekin”. Izan ere, ikus-entzuleak horiek erabili behar baititu eszenatoki hutsean zortzimilako baten tontor izoztua edo Ozeano Bareko itsas hondoa irudikatzeko.
El diario DEIA publica hoy una entrevista con los actores de la compañía TARTEAN Teatroa Patxo Telleria y Mikel Martínez, donde hablan de la manera en la que abordan su trabajo a la hora de escenificar obras de humor en euskara. TARTEAN Teatroa lleva escena estos días en la sala BBK de la Gran Vía dos obras -Euskarazetamol y Larria, Kutsakorra, Mendebaldekoa (LKM), dentro de la programación de Arriaga-BBK Teatro de Proximidad.
Tartean-en umoreak BBK aretoa hartuko du
Posted: enero 23, 2012 in Antzerkia / Teatro, Prentsa-oharrak / Notas de prensa
TARTEAN Teatroa Bilboko Kale Nagusiko BBK aretoan izango da aste honetan, euskarazko eta umorezko bi antzezlanekin: “Euskarazetamol” (asteazkenak 25, 20:00etan) eta “Larria, Kutsakorra, Mendebaldekoa” (ostegunak 26, ostiralak 27 eta larunbatak 28, 20:00etan).
“Euskarazetamol” Ez Dok Hiru Bikoteatroren hirugarren lana da, “Euskera Sencilloaren Manifiestoa” eta “Larruaizetara” ikuskizun arrakastatsuen ondoren. TARTEAN Teatroko bikote hau Patxo Telleria eta Mikel Martinez aktoreek osatuta dago. “Euskarazetamol” antzezlanaren bi pertsonaiek super-euskaldunak izateko formula bilatuko dute. Horretarako, euskararekin edozein hitz-joku egiteko gai izateko,mota guztietako pilulak probatuko dituzte. Azkenean porrot egingo dute, baina bidean sekulako malabarismoak egingo dituzte euskararekin, ikuslearen harridura eta barrea probokatuz. Patxo Telleriak idatzi du “Euskarazetamol”, Jokin Orekik zuzendu eta Josu Zabalak egin du musika. 2010eko ekainean estreinatu ordutik ehun bat emanaldi egin dituzte Euskal Herrian zehar.
Osasun publikoa eta negozioa
Osasun publikoa eta negozioa da TARTEAN Teatroak BBK aretoan aurkeztuko duen bigarren komediaren gaia. “Larria, Kutsakorra, Mendebaldekoa (LKM)” Patxo Telleriak eta Jokin Oregik idatzi dute, eta azken honek zuzendu egin du. Mikel Martinez da aktore bakarra, baina honek hiru pertsonaia ezberdin jokatzen ditu, batetik bestera salto egiten espiral etengabe batean. Barrea sortarazteko idatzia den komedia honek ikutu “basatia” du eta gaiaren inguruko hausnarketa suspertu nahi du emozio, irrika, eta samurtasunaz.
Los críticos ensalzan ‘Gartxot, konkista aitzineko konkista’
Posted: noviembre 25, 2011 in GARTXOT filma
Las críticas sobre la película ‘Gartxot, Konkista aitzineko konkista’, aparecidas en los últimos días, no han podido ser mejores. Para Begoña del Teso, crítica de El Diario Vasco, “no estamos ante lo último de Pixar ni hay ‘motion capture’ a lo Spielberg y Jackson pero juro ante los antiguos dioses del Valle de Salazar que la película funciona”. Y tras repasar los aciertos del film de Juanjo Elordi y Asisko Urmeneta, señala: “No habrá ‘motion picture’ (mejor, los ojos capturados por esa técnica suelen tener la mirada de cristal) pero hay encantamientos, erotismo, sangre, maldad, lealtad, criaturas fieles, criaturas indignas“.
En la misma línea van las críticas de Anton Merikaetxebarria, en El Correo, y Juan Zapater, en los periódicos del Grupo Noticias. Dice el primero: “Tecnológicamente competente, animada por un colorido matizado, supeditado en todo momento a la índole del relato y con un modesto presupuesto, no pretende equipararse a la estética propia de un Walt Disney, Lasseter o Pixar, sino retratar de la forma más sencilla y natural posible un mundo propio, al tiempo que se promociona un idioma ancestral, puesto que sus autores saben perfectamente que en toda lengua, un verdadero misterio, un viejo tesoro se encuentra”.
Zapater, por su parte, va más allá: Gartxot redobla su capacidad de conmoción gracias a un sensible trabajo de equilibrios entre la música, el ritmo y el relato. Es probable que ahora pase inadvertido para el gran público, especialmente para el adulto; pero es más que posible que estemos ante el nacimiento de un pequeño clásico que perdurará como obra de referencia a través del tiempo”.
También a Gontzal Agote (Berria) le ha emocionado: “Gartxot mintzo da pantailatik, euskara dotorean, atzokoaz eta gaurkoaz, xume baina benetako, apal baina sendo, xuabe baina argi. Erdi Aroko bidaia gozagarria da, bere gogorrean ederra da istorioa“. El único que ha puesto pegas ha sido Mikel Insausti, quien, en Gara criticaba la estética y los dibujos utilizados, por no ser “nada medievalistas”. Sin embargo, reconocía que “el alma de este poema épico se conserva intacta gracias a su elaborada banda sonora, con la música de Benito Lertxundi y un cuadro de dobladores excepcional”.
Además de los medios impresos, varios han sido los blogs que han lanzado sus opiniones, casi siempre sinceramente emocionadas. 
GARTXOT filmaren aurkezpena egin genuen pasa den astean Donostian eta Iruñean. Euskal Herriko hedabide ia guztiek eman dute honen berri.
Donostiako Trueba zine-aretoan eskaini genuen lehenengo prentsa-emanaldia eta prentsaurrekoa, Asisko Urmeneta eta Juanko Elordi zuzendariak, Edorta Barruetabeña gidoilaria eta Benito Lertxundi kantaria han egon zirela. EUSKAL TELEBISTAko Teleberri eta Gaur Egun informatiboek horrela kontatu zuten.
RADIO EUSKADIko Boulevard saioak unitate mugikorra bidali zuen Truebara eta filmaren egileekin mintzatu zen Ander Iribar kazetaria, ordu erdian. HAMAIKA TELEBISTAK egin zuen erreportaje majo bat eta GARAko, DIARIO VASCOko eta DIARIO DE NOTICIAS DE GIPUZKOAko kazetariek euren kronikak argitaratu zituzten. BERRIAk aurreko egunean atera zuen azken orrialdean erreportaje eder bat. Euskarazko egunkari honek beste artikulu bat kaleratu zuen estreinu egunean.
Iruñako Nafarroako Filmotekan emaitza onak errepikatu egin ziren ostegunean. Diario de Navarra egunkariak informazio majoa atera zuen, eta Noticias de Navarrak orrialde oso bat argitaratu zuen, despieze batekin. TVEko Telenavarra han izan zen eta EITBko NAVARRA DIRECTOk kronika hau egin zuen.
Horretaz aparte, irrati askotan izan dira elkarrizketatuak GARTXOT-en egileak.
EUSKADI IRRATIAn zuendariak filmaz mintzatzen aritu ziren, eta emisora honen Mezularia irrati-saioan, Aingeru Epaltzak eta Patxi Larrionek ‘Gartxot’i buruzko iritziak bota zituzten. Faktoria izeneko irrati-saioan Benito Lertxundi aritu zen filma goraipatuz. ONDA VASCA, SER katea, BELEIXE Irratia, HALA BEDIrratia, EUSKALERRIA Irratia, TAS-TAS irratia, EGUZKI Irratia, BIZKAIA Irratia, besteak beste, izan ziren elkarrizketak emititu zituzten emisora batzuk.
Baina ez hori bakarrik. Astean zehar, behin eta berriro argitaratu egin dira GARTXOT-i buruzko artikuluak. EL CORREOk ”Gartxot contra Tintín” izenburuko erreportajea publikatu zuen, GARAko ZAZPIKA gehigarriak gai nagusia -portada eta guzti- eskaini zion GARTXOT-i, DIARIO DE NAVARRAk Asisko Urmenetarekin elkarrizketa bat atera zuen, eta DEIAk hiru aldiz eman zuen berria, estreinaldia iragarriz eta Donostiako prentsaurrekoa kontatuz, besteak beste. Iparraldeko LE JOURNAL-ek ere honen berri eman zuen.
EITBKulturak erreportaje hau emititu zuen eta Arratsaldero telebista-saioan, Estitxu Fernandezek Asisko eta Juanko elkarrizketatu zituen.
El largometraje de animación “Gartxot” ya está en los cines
Posted: noviembre 23, 2011 in GARTXOT filma, Prentsa-oharrak / Notas de prensa
El largometraje de animación en euskara ‘Gartxot, konkista aitzineko konkista”, dirigido por Juanjo Elordi y Asisko Urmeneta y producido por Somuga, llegó a las pantallas el pasado 18 de noviembre. La película -que cuenta con música de Benito Lertxundi y las voces de conocidos cantantes de Zuberoa-, supone todo un reto, pues se trata de una cinta de animación para adultos, que se proyectará únicamente en euskara.
Con un diseño de personajes atrevido, unos paisajes que evocan el romanticismo y un guión que busca la emoción, ‘Gartxot’ es el fruto de cuatro años de trabajo para sacar adelante un proyecto que ha ido aglutinando artistas a su alrededor hasta formar un equipo de 20 profesionales durante el último año.
Con participación de la Consejería de Cultura del Gobierno Vasco, el Gobierno de Navarra y EITB, Udalbide-Udalbiltza, Euskararen Kultur Erakundea, Berria y Elkar, la película tuvo su precedente en un cortometraje del mismo título, que el año pasado fue nominado al Goya de animación. El proyecto ha contado también con el inestimable apoyo del Ayuntamiento de Itzaltzu, el Valle de Salazar y Gartxot Ekimena.
Basada en la célebre narración de Arturo Campión, la película cuenta la historia del bardo Gartxot y su hijo Mikelot, a los que el pueblo llano tiene gran aprecio porque cantan en euskera sus canciones ancestrales y crean nuevas para deleitar sus penas y alegrías. Pero eso es precisamente lo que el nuevo Abad de Roncesvalles quiere eliminar. Gartxot es desterrado y el Abad se queda con su hijo Mikelot, maravillado por su prodigiosa voz. Quiere convertirlo en fraile cantor, para que cante en latín al servicio de la Iglesia. Mikelot consigue escapar del convento y canta de nuevo junto su padre, con la compañía de una niña, Xune, que también quiere ser bardo. Sus cantos se convierten en un símbolo contra la opresión. Y eso es algo que la Iglesia y los temibles monjes guerreros no están dispuestos a tolerar. A partir de ahí se desencadena la tragedia. Leer el resto de esta entrada »
Gartxot” film luzea zinemetan dago
Posted: noviembre 23, 2011 in GARTXOT filma, Prentsa-oharrak / Notas de prensa
“Gartxot, konkista aitzineko konkista”izeneko film luzea azaroaren 18tik dago Euskal Herriko zinemetan. Juanjo Elordi eta Asisko Urmenetaren zuendaritza eta Somugaren ekoizpena du filmak, Benito Lertxundiren musika, Zuberoako kantari eta aktoreeen ahotsak… osagai benetan indartsuak, erronka handi bati aurre egiteko: euskara hutsez eta helduentzako eginiko animazio proiektu bat gauzatzea.
Lau urteko lana izan da Gartxot aurrera ateratzeko behar izan dena eta hasieran talde txiki bat baino ez zena, 20 laguneko lantalde bihurtu da azken urtean. Helburua ausardiaz beteriko proiektu bat gauzatzea: pertsonaien diseinu berritzailea, erromantizismoko paisaia ikaragarriak, filmetan entzun ez den euskara mota bat erabiltzea, burura baino gehiago bihotzera iritsi nahi duen gidoia…
Halakoxe filme baten aldeko apustua egin dute Somuga, produktora aitzindariak, REC soinuetxeak, ETBk eta Bartonfilms banatzaileak, baina gainera, bidean hainbat erakunde eta herri ekimen batu zaizkie: Eusko Jaurlaritzako Kultura Saila, Nafarroako Gobernua, Udalbide-udalbiltza, Euskararen Kultur Erakundea, Berria edota Elkar.
Eta laguntza horiez gainera, lantaldeak bereziki estimatzen du hiru erakunde txikirengandik jaso duten babesa: Zaraitzuko Ibaxa, Itzaltzuko udala eta Gartxot Ekimena. Zaraitzu inguruko herritarrez osaturiko ekimen horrek proiektuari 2008tik eman dion adorea eta sostengua berebizikoa izan da lantaldearentzat: “aurrekontuetan agertzen ez den bultzada irribarretsu hori”.
Pasa den ostegunean, abuztuak 25, ARRIYA (LA PIEDRA) filmaren aurkezpen-prentsaurrekoa egin genuen. 15 hedabide etorri ziren eta dena primeran atera zen.
Casi todos los periódicos editados en Euskadi dieron la noticia en primera página. Además, GARA le dio tres páginas en el interior y Deia, Berria y Noticias de Gipuzkoa le dedicaron espacios preferentes en sus secciones. También lo sacaron El País, Diario Vasco, El Mundo y EL CORREO. Los informativos Teleberri y Gaur Egun, de Euskal Telebista, lo dieron en sus ediciones de mañana y noche. También cubrieron la rueda de prensa Teledonosti y Gipuzkoa Telebista. En las radios, la cobertura fue magnífica. La SER, Radio Euskadi, Euskadi Irratia, Radio Vitoria, ONDA CERO, Bizkaia Irratia, RAdio Nacional emitieron entrevistas con los protagonistas de la película. EFE y Europa Press mandaron teletipos sobre el tema.
